Najstarsze znane zapiski o tych górach pochodzą z 1294 r. z dokumentu opisującego włości krzeszowickiego klasztoru cystersów, w którym pisał średniowieczny skryba, iż rozciągały się po "... usque ad Camenam Goram".

Pasmo ma przebieg równoległy do Gór Wałbrzyskich, z którymi graniczy na północy i pn.-wsch.. poprzez doliny rzeczne Leska i Rybnej. Na południu graniczą z Górami Sowimi i - już po czeskiej stronie - z Górami Stołowymi. Od pn.-zach. Góry Kamienne zamyka Brama Lubawska, za którą zaczynają się Lasocki Grzbiet i Rudawy Janowickie.

Góry Kamienne dzieli się na kilka mniejszych jednostek:
Góry Krucze - stanowiące zachodni kraniec Gór Kamiennych i jednocześnie Sudetów Środkowych;
Czarny Las - wysunięty najbardziej na północ;
Pasmo Lesistej - utworzone przez masywy Lesistej Wielkiej i Dzikowca;
Góry Suche - stanowiące największą i najwyższą część, tutaj też położony jest najwyższy szczyt Gór Kamiennych - Waligóra (936 m);
Wzgórza Krzeszowskie.

Skały budujące Góry Kamienne pochodzą sprzed ok. 250 mln. lat, z ostatniego okresu ery paleozoicznej - permu. W tych czasach był to obszar dużej aktywności wulkanicznej, dlatego skały tworzące obecne góry to przede wszystkim pomagmowe melafiry i porfiry, oraz - w niektórych miejscach - tufy wulkaniczne. Są to skały o znaczeniu przemysłowym, wydobywane w kamieniołomach np. w Borównie i Grzędach. Z późniejszych okresów pochodzą piaskowce i zlepieńce czerwonego spągowca.

Twarde i bardzo wytrzymałe na erozję skały magmowe pozwoliły na powstanie wzniesień o dużych wysokościach względnych i stromych stokach. Determinują również bardzo mocno hydrologię tych gór, które, mimo znacznych opadów rocznych (800 - 900 mm) i długiego zalegania pokrywy śnieżnej są uznane za wyjątkowo ubogie w wodę. Ze szczytów rozciągają się panoramy Sudetów od Śnieżki aż po Śnieżnik.

Chełmsko Śląskie - położone między górami Kruczymi a pasmem Zaworów. Pierwsze wzmianki o nim pochodzą z 1289 roku, w którym Wacław II podarował te ziemie Bolkowi I. W 1343 roku zostało kupione przez cystersów i znajdowało się pod ich wpływem do 1810 roku kiedy to przeprowadzono sekularyzację miejscowości. Od XVI wieku nastąpił rozwój tkactwa, z którymi związane są najbardziej znane zabytki miasta - drewniane domki pochodzące z początków osiemnastego wieku: "Dwunastu Apostołów" wybudowane dla tkaczy sprowadzonych z Czech, oraz jedyny jaki został z "Siedmiu Braci" wybudowanych dla bawarskich tkaczy adamaszku.

Krzeszów - znany głównie z jednego z najcenniejszych zabytków architektury światowej, barokowego kościoła pod wezwaniem Panny Marii Łaskawej, wybudowanego w latach 1728-35 przez Antoniego Jentscha. Spoczywają tu prochy Piastów Śląskich: Bolka I, Bernarda Świdnickiego, Bolka II. Historia miasta i okolic od 1242 roku, kiedy to żona Henryka Brodatego - Anna sprowadziła tu benedyktynów, związana jest z klasztorem i jego mieszkańcami. Pod koniec XIII wieku, po objęciu ziem przez Bolka I do klasztoru sprowadzono cystersów, którzy stworzyli tu silnie rozwinięty ośrodek tkacki. W 1810 roku, przeprowadzono sekularyzację tych ziem a cystersów wypędzono.

Zamek "Wojaczów" - do chwili obecnej zachowały się fragmenty murów i fosy. Stanowi jeden z nielicznych przykładów na Dolnym Śląsku zamków nizinnych. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1355 roku z czasów, gdy był siedzibą Bolka II. W późniejszych latach znajdował się w posiadaniu rodów Bolczów i Czetryców. W 1429 roku został przejęty przez husytów i stał się na osiem lat ich siedzibą. Zburzony w wyniku wyprawy oddziałów książąt i miast śląskich.

Zamek "Radosno" - wybudowany prawdopodobnie jako strażnica nadgraniczna przez Bolka I; zniszczony podczas wojen husyckich w 1497 r. i od tamtego czasu w ruinie.

Zamek "Rogowiec" - ruiny, położone na szczycie Jeleńca Małego (862 m); prawdopodobnie pierwszy, drewniany, i założony przez Bolesława Wysokiego został rozbudowany przez Bolka I; po śmierci ks. Agnieszki (1392 r.), na mocy umowy o sukcesji przechodzi w ręce czeskie; w XV wieku służył jako baza rycerzom-rabusiom; zniszczony podczas wojen husyckich w 1497 r.

Czerwone Skałki - 30 metrowej wysokości urwisko pod szczytem Suchawy (928 m); czerwonawy kolor zawdzięczają porfirowi, z którego są zbudowane.

Tripansky kamen - kamień postawiony w 1732 roku na granicy posiadłości trzech właścicieli ziemskich; na szlaku zielonym z Tłumaczowa na Przeł. Okraj.

Diabelska Maczuga - skałka zbudowana z piaskowca, o charakterystycznym kształcie; w 1913 roku upamiętniono na niej setną rocznicę rozgromienia pod Lipskiem wojsk Napoleona.

Rezerwat Głazy Krasnoludków - obejmujący Skałki Gorzeszowskie (538 m) na długości ok. 1,2 km; jest rezerwatem rzeźby skalnej; prowadzi tu szlak żółty między Janowicami a Chełmskiem Śl.

Waligóra (936 m) - najwyższy szczyt Gór Kamiennych; prowadzi przez niego szlak żółty z Głuszycy do Golińska.

Rezerwat Kruczy Kamień - utworzony w 1954 roku rezerwat geologiczno-krajobrazowy. Na powierzchni 10,21 ha ochroną objęto skałki porfirowe położone na stromym zboczu Kruczej Skały. Znaleźć tu można fiołka porfirowego (endemit). W 1995 roku entomolodzy z Uniwersytetu Wrocławskiego odtworzyli populację chyba najpiękniejszego z polskich motyli - niepylaka apollo.

Lesista Wielka (851 m) - grzbiet o dł. 6 km zbudowany z porfirów; pod jego szczytem istnieje system trzech, prostopadłych szczelin o głębokości ok. 5 metrów, powstałych na skutek erozji w tufach porfirowych, powietrze wypełniające je ma przez cały rok temperę zbliżoną do średniej rocznej; na szczyt można trafić szlakami: czerwonym - Głównym Sudeckim i żółtym - z Golińska do Głuszycy.

Schronisko "Andrzejówka", Rybnica Leśna, tel. (074) 80 12 200, 605 648 809
Schronisko PTTK "Srebrny Potok", Jarkowice 136, tel (075) 74 12 611;
Schronisko PTSM, Jarkowice 26, tel. (075) 74 12 613;
Schronisko studenckie, Rybnica Leśna, 58-352 Unisław Śląski, tel.(074) 84 51 591;
Hotel Lubavia, Lubawka, pl. Wolności 14, tel. (075) 74 11 321.

Gospodarstwa agroturystyczne
M. i H. Duda, Bukówka 56, tel. (075) 74 11 255;
Gospodarstwo sztuki "Parada", Niedamirów 35;
B. i K. Jochymek, Bukówka 71, tel. (075) 74 11 395;
"Ziemowit", Niedamirów 56.

Pola namiotowe:
Na stadionie w Lubawce, ul. Przyjaciół Żołnierza 6a;
Jarkowice 58;
Jarkowice 136;
Niedamirów 35.

Aktualne informacje o noclegach mozna uzyskać w informacji turystycznej:
Lubawka, pl. Wolności 14, tel. (075) 741 19 29