Pasmo o długości około 35 km i przebiegu pn.zach.-pd.wsch. Krańce pasma określają doliny Bobru (od pn.-zach.) i Bystrzycy (pd.-wsch.). Od równolegle biegnącego pasma Gór Kamiennych oddzielają je doliny Leska i Rybnej (strona pd.-zach.), natomiast po pn.-wsch. stronie pasma brak wyraźnej granicy geomorfologicznej z pogórzem. Przyjęto umowną linię między Wierzchosławicami a Zagórzem Śl.
    Najbardziej charakterystycznymi jednostkami Gór Wałbrzyskich są masyw Trójgarbu (779 m) w północnej części pasma, centralnie położony i górujący nad Kotliną Wałbrzyską masyw Chełmca (869 m) oraz w części południowej, Góry Czarne.

Krajobraz Gór Wałbrzyskich cechują znaczne kontrasty. Obok wysoko uprzemysłowionych dolin wyrastają strome, zalesione wzniesienia. Teren Kotliny Wałbrzyskiej zajmują hałdy (sięgające 150 m), zapadliska, stawy osadowe oraz zabudowa przemysłowo-miejska - pozostałości po eksploatacji węgla kamiennego. Szczawno Zdrój - miejscowość uzdrowiskowo-wypoczynkowa - determinuje rekreacyjny charakter okolicy.

Do niedawna obszar Gór Wałbrzyskich był zagrożony klęską ekologiczną. Dziś, po zamknięciu większości kopalń, głównym polem eksploatacji jest turystyka, a pozostałości przemysłowe są powoli zamieniane w swoisty skansen.

Wałbrzych - najstarsze ślady osadnictwa, odnalezione w okolicach Rynku pozostałości drewnianego grodu obronnego, pochodzą z początków wieków średnich. W późniejszych czasach książę Bolko II wybudował na Zamkowej Górze murowany zamek - Nowy Dwór. Ten sam władca nadał prawo wydobycia srebra, węgla i ołowiu. Od tego czasu historia miasta jest nierozerwalnie związana z przemysłem wydobywczym. Powstawały tu liczne kopalnie i koksownie. Obecnie można podziwiać zabytkową Lisią Sztolnię, którą transportowano urobek barkami oraz zwiedzać Muzeum Przemysłu i Techniki przy szybach Jan i Julia. Oprócz dawnych obiektów przemysłowych na uwagę zasługują liczna pomniki przyrody, palmiarnię (dzielnica Lubiechów), Pałac Czetryców z 1604 oraz zabytkowe kamieniczki w Rynku.

Szczawno Zdrój - pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z Księgi Henrykowskiej (1221 r.) gdzie opisano ją jako lenno księstwa wrocławskiego. Od początków XVI wieku Szczawno znajdowało się w posiadaniu właścicieli Książa, magnackiego rodu Hochbergów. Wykopaliska archeologiczne w okolicy świadczą o tym, że lecznicze właściwości tutejszych wód znane były już w czasach prasłowiańskich, jednakże uzdrowisko zaczęto rozwijać dopiero w XIX wieku. Do wód mineralnych leczących choroby przewodu pokarmowego przybywało wiele znanych osobistości z całej Europy. W 1901 roku wybudowano "Łazienki Ludwiki".

Zamek Książ - największy i chyba najbardziej znany ze śląskich zamków. Malowniczo położony na stromym urwisku w zakolu rzeki Pełcznicy. Pierwszy, kamienny zamek został wzniesiony przez Bolka I Surowego pod koniec XIII wieku. Pierwotnie w rękach rycerskich, w 1509 roku przechodzi posiadanie magnackiej rodziny Hochbergów (która przestaje być jego właścicielem dopiero w 1945 roku). W okresie wojny przejęty przez władze III Rzeszy był prawdopodobnie przeznaczony na siedzibę Hitlera. W tym czasie znajdowała się tu również filia obozu Gross-Rosen, której więźniowie wykonali szereg tuneli o tajemniczym i nieznanym do dzisiaj przeznaczeniu. Wielokrotnie przebudowywany i rozbudowywany obecnie stanowi kompleks liczący ponad 400 pokoi. Interesujący jest również park (o pow. 275 ha) otaczający zamek, stadnina koni i niewielkie ZOO.

"Stary Książ" - sztuczne ruiny zamku wzniesione w 1794 roku na zachodnim brzegu rzeki Pełcznicy, na południe od Książa.

Zamek "Cisy" - położony nad głęboką i wąską doliną rzeki Chyżynki. Prawdopodobnie już przed 1241 rokiem istniał w tym miejscu drewniany grodek stojący na straży pobliskich szlaków handlowych. Ruiny, które można dzisiaj oglądać, są pozostałością zamku wzniesionego przez Bolka I Surowego i rozbudowanego przez Bolka II. Przejęty przez husytów w 1466 roku został przekształcony na twierdzę. Po wojnie trzydziestoletniej popadł w ruinę.

Chełmiec (869 m) - najwyższy szczyt Gór Wałbrzyskich. Rozległy masyw zbudowany z czerwonych porfirów. Powstał jako lakkolit - forma geologiczna wyglądająca jak bochenek chleba wciśnięty miedzy inne utwory skalne - który w wyniku ruchów orogenicznych został wyniesiony i odsłonięty. Kopuła szczytowa wznosi się ponad 400 metrów nad Wałbrzychem i stanowi dobry punkt widokowy, dlatego wybudowano tu wieżę o wys. 22 m, oraz ośrodek telewizyjny ze stacją przekaźnikową. Pod szczytem krzyżują się szlaki: niebieski (Europejski Szlak Długodystansowy E3), zielony (Wałbrzych-Szklarska Poręba Górna.), żółty (do Wałbrzycha).

Borowa (854 m) - najwyższy w Górach Czarnych, drugi co do wysokości szczyt Gór Wałbrzyskich. Dojście z Wałbrzycha szlakiem czerwonym.

Trójgarb (779 m) - zbudowany z czerwonych porfirów, trzeci co do wysokości szczyt Gór Wałbrzyskich. Na szczycie węzeł szlaków: zielony (Wałbrzych-Szklarska Poręba Górna.), niebieski (Witków Śl.-Zamek "Cisy"), żółty (do Szczawna Zdr.).

Czartowskie Skały - pomnik przyrody. Tworzą go wysokie na 30 metrów skały położone na zboczu Chochoła (672 m) zbudowane z czerwonego piaskowca.

Czepiec - urwisko nad rzeką Bystrzycą, między Olszyńcem a Jugowicami, zbudowane z wielu gnejsowych filarów.

Lisi Kamień (600 m) - punkt widokowy nad Wałbrzychem.

Cis "Bolko" - liczący blisko 600 lat pomnik przyrody, położony u stóp zamku Książ na szlaku zielonym.

Jeziorko "Daisy" - położone na stokach Witosza (456 m), zalane wodą wyrobisko wapienne. W okolicy: kilka wapienników, z których jeden został przebudowany przez księżną Daisy Pszczyńską na basztę myśliwską, pomniki przyrody i stanowiska kilku roślin chronionych. Leży na szlaku zielonym (zamków piastowskich) i żółto-niebiesko-żółtym (Ułanów Legii Nadwiślańskiej).

Jezioro Bystrzyckie - powstało w dolinie Bystrzycy po przegrodzeniu na początku XX wieku jej przełomu tamą. Nad jeziorem zlokalizowane jest Zagórze Śląskie, skąd szlaki zielony, żółty i niebieski prowadzą na Zamek Grodno i do rezerwatu krajobrazowego "Góra Choina".

Zamek Grodno - jego początki wiąże się z panowaniem Bolesława Wysokiego w XII w. Wielokrotnie przebudowywany przez następców (Bolko I Świdnicki, Bolko II). W roku 1392 przejęty przez państwo czeskie na mocy układów o dziedziczeniu. Dalsze dzieje są bardzo podobne do dziejów innych zamków śląskich. W XV w. mieli tu siedzibę rycerze-rabusie, podczas wojny 30-letniej przetrwał oblężenie szwedzkie, a potem powstanie chłopskie. W XIX wieku był restaurowany. Obecnie mieści się tu małe muzeum.

Rezerwat "Góra Choina" - rezerwat krajobrazowy położony na gnejsowym wzgórzu (450 m) porośniętym lasem mieszanym.

Schronisko studenckie, 58-321 Zagórze Śląskie, ul. Główna 17, tel. (074) 45-33-83;
Schronisko studenckie, Kamieńsk, ul .Kłodzka 81, 58-330 Jedlina Zdrój, tel. (074) 45-52-35.